IN DE HOOFDROL

Aromatherapie in de 21ste eeuw: de kracht van etherische oliën

Wat is aromatherapie precies? Om erachter te komen moet je in de werelden van spiritualiteit én wetenschap duiken. En het draait allemaal om etherische oliën.

Google aromatherapie en je komt allerlei publicaties tegen met uitgebreide, botanische illustraties of flesjes met vage etherische oliën. Ingewikkeld, want is aromatherapie nou een wetenschap of een kunst? Wat houdt ‘opbeurend’ precies in? Wat is feit en wat is fictie?

De term aromatherapie werd in de vroege 20ste eeuw bedacht door de Franse scheikundige René-Maurice Gattefossé. Hij behandelde een brandwond met lavendelolie, per ongeluk. Dit is lang geleden en inmiddels is de wereld van aromatherapie een stuk veranderd.

Eén noemer: aromatherapie

Expert en oprichter Robert Tisserand van het Tisserand Instituut legt uit: “Aromatherapie omvat tegenwoordig het gebruik van etherische oliën in huidverzorging, voor het welzijn van de geest, in huis en voor persoonlijke hygiëne, en in medicijnen of holistische geneeskunde. Het gaat hier om vier of vijf verschillende gebieden en specialisaties, allemaal onder één noemer.”

Dat klopt: één blik online toont een reeks aan claims en toepassingen. Etherische oliën helpen bij het slapen en zouden ziektes genezen. Robert erkent dat niet alle claims waar zijn. Volgens hem kun je de werking van etherische oliën het best onderbrengen in die vier of vijf gebieden. “Als je die uit elkaar haalt, kun je beter vaststellen ze binnen die gebieden echt werken.”

Voor iedereen betekent aromatherapie weer iets anders. Sommigen gebruiken het als alternatief geneesmiddel, anderen passen het toe op hun huid en lichaam en anderen profiteren van de spirituele voordelen van etherische oliën. Maar men gebruikt ze ook voor alle drie. Omdat er zo veel claims en gebruiksmogelijkheden zijn, is het moeilijk de werking van alle etherische oliën te controleren. Daar komt bij dat aromatherapie vaak samengaat met massage, geuren en soms ook muziek. Dat maakt het lastig wetenschappelijk vast te stellen hoe de oliën precies werken.

Eerst zien, dan geloven

Voor Robert zelf was het eerst zien, dan geloven. “Twee dingen overtuigden me: persoonlijk gebruik, bij mezelf of bij patiënten, en de studie van bestaand onderzoek. Ik las dat de olie van kaneelschors helpt in het vroege stadium van de griep en dat tea tree-olie helpt bij het genezen van schimmelinfecties op de huid.”

Robert dook in de geschiedenis van etherische oliën, kruiden en specerijen en bestudeerden ze opnieuw met de kennis van nu. “Het is altijd bijzonder als de werking van traditionele methoden door nieuw onderzoek wordt bevestigd. We weten nu zeker dat de olie van kaneelschors een antivirale werking heeft en dat tea tree-olie een van de meest effectieve antifungale oliën is.”

Technologische vooruitgang maakt het mogelijk de claims achter chemische stoffen te onderzoeken. En in veel gevallen snijden ze hout. Zowel wetenschappers in biochemie als medische onderzoekers zagen dat de chemische stoffen die planten gebruiken om zichzelf te beschermen dezelfde stoffen zijn waarmee wij bacteriën op ons gezicht en zelfs op ons bureau weren.

Robert: “Planten maken etherische oliën aan om insecten aan te trekken, maar gebruiken ze ook als chemische wapens. We leren nu hoe we deze geweldige, natuurlijke wapens kunnen inzetten voor onze gezondheid.”

Wetenschappelijk onderzocht     

“Door wetenschappelijk onderzoek en klinisch gebruik is er in de laatste 20 tot 30 jaar veel veranderd. Het vertelt ons meer over de specifieke werking van etherische oliën. Neem menthol: het koelt de huid omdat het een kou-receptor activeert, genaamd TRPM8.”

Hoe meer je in de wereld van etherische oliën duikt, hoe moeilijk het wordt de effecten te negeren die deze natuurlijke, chemische stoffen hebben op mens en natuur. Wanneer je etherische oliën in de wetenschappelijke onderzoekssite PubMed opzoekt, krijg je wel 19.000 aparte onderzoeksresultaten. Dat is veel. Zelfs als maar 50% niets zou opleveren, heb je nog steeds 9500 onderzoeken die iets vertellen over de scheikunde achter etherische oliën.

Robert vervolgt: “De geneeskrachtige werking van een etherische olie wordt bepaald door de complexe samenstelling. We kunnen een bepaald bestanddeel bestuderen, zoals menthol in pepermunt. Als we dan kijken naar de onderzoeken naar menthol, begrijpen we meer hoe pepermuntolie werkt en waarom het zo werkt.”

Volgens Robert bestaat elke etherische olie uit 100 verschillende bestanddelen. En elk bestanddeel speelt een eigen rol binnen de plant. Deze bestanddelen werken ook voor mensen: ze bestrijden bacteriën en helpen bij een onrustige huid. Maar Robert zegt dat de bestanddelen in etherische oliën als geheel veel effectiever zijn.

“We zien vaak dat de bestanddelen samenwerken. Zo heeft een complete etherische olie een betere uitwerking. Deze samenwerking komt ook terug bij verschillende oliën bij elkaar. Sommige volledige etherische oliën zijn erkend als geneesmiddel: Silexan (lavendelolie) helpt bij angst en bereidingen met sandelhoutolie bestrijden acne.”

Geniet, maar gebruik met mate

Robert is bekend met de wetenschap achter etherische oliën. Hij is de schrijver van Essential Oil Safety, een must voor iedereen die met mogelijk giftige oliën werkt. Ze kunnen heel nuttig zijn, maar ook gevaarlijk als verkeerd mee wordt omgegaan.

“Etherische oliën moeten altijd voorzichtig worden gebruikt. Er zijn gevallen van mensen die jarenlang meerdere etherische oliën slikten of lange tijd onverdunde oliën op hun lichaam aanbrachten. Uiteindelijk waren ze allemaal allergisch voor bijna alle etherische oliën geworden.”

Robert wijst erop dat juist gebruik van etherische oliën weinig risico met zich meebrengt. “Alles is giftig. Een kopje koffie in de juiste hoeveelheden kan giftig zijn. Wanneer je bekend met toxicologie is dit gesneden koek, maar als dit niet het geval is, kan het best eng klinken. Gelukkig weten we welke hoeveelheden giftig zijn en hoeveel olie veilig is. Grote bedrijven zijn bekend met de veiligheidsvoorschriften. Cosmetica bevatten veilige hoeveelheden etherische oliën.”

Onverdunde of hoge concentraties oliën kunnen brandwonden, allergieën en serieuze aandoeningen veroorzaken. Daarom wordt er streng op gelet door instanties als IFRA en de Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS). Dit klinkt misschien ernstig, maar uiteindelijk is alles giftig als je er veel van binnenkrijgt. Hier is het gezegde ‘te veel van het goede’ dan ook zeker van toepassing.

Zowel wetenschap als kunst

Dus wat is aromatherapie in de 21ste eeuw precies? Door te kijken naar onderzoek over de eigenschappen en de rol van etherische oliën in het ecosysteem, bewijst de industrie zich als een wetenschap én als een kunst. Robert denkt zelfs dat etherische oliën de oplossing zijn voor bepaalde moderne kwesties.

“Er is veel aandacht over de toepassing van etherische oliën: als bestrijdingsmiddel, voedselverpakking en als alternatieven voor antibiotica.” Daarbij zijn ze veiliger, goedkoper en effectiever. We worden namelijk steeds meer immuun voor antibiotica. Onderzoek toont aan dat bacteriën zich moeilijk tegen etherische oliën kunnen weren. En we zien dat antibiotica in combinatie met etherische oliën wél werken. Dat is ongelooflijk.”

Wetenschappelijk onderzoek is dus erg belangrijk voor de toekomst van etherische oliën. Zo blijven we er ook goed uitzien, lekker ruiken en ons goed voelen.

Lees meer:

 

Lees alle Lush nieuwtjes in onze nieuwsbrief! Geef je nu op en mis niets!

Opmerkingen (0)
0 opmerkingen