IN DE HOOFDROL

De echte prijs van katoen

Het blootleggen van de afschuwelijke kosten die mens en milieu betalen voor het verbouwen van genetisch gemodificeerd katoen is de échte uitdaging, niet de poging om er méér van te laten groeien op de maan, schrijft Simon Constantine.

Stel je dit als openingsscène voor: een verlaten ruimtestation aan de verre kant van de maan. Geen leven, geen lucht, ijskoud en donker. Je hoort onheilspellende muziek zodra er wordt ingezoomd; de grimmige lichtjes van het station flikkeren en sensoren zoemen en knipperen.

Wat is dit?

Tegen een achtergrond van maanstof en formica werkbladen springt iets knalgroens eruit: een fragiel zaadje reikt omhoog naar zonnelampen, zoals een pasgeboren baby naar een robot-ouder. Een label identificeert het plantje - het is een eenzaam katoenzaadje: ontkiemen, groeien, leven in deze grote leegte. Voor heel even heeft dit katoenzaadje het meest bereikt van z’n soort… totdat het nacht wordt, de temperatuur daalt en het bruin wordt en verschrompelt in z’n bakje.

Dit is geen science fiction - vorige week heeft China met succes katoen op de maan laten ontkiemen, totdat een ijskoude maannacht het weer doodde.

We kunnen hierin veel ‘Kubrick-achtige’ metaforen lezen: de nietigheid van ons bestaan, een gevoel van angst dat het katoenzaad voor Theresa May’s Brexit-deal staat, en ga zo maar door. Maar daar ga ik het nu even niet over hebben. In plaats daarvan lijkt het me redelijk ironisch dat de mens nu het vermogen heeft om katoen op de maan te kweken, terwijl de teelt ervan hier op aarde meer buitenaards dan ooit lijkt te zijn.

Ik was verbijsterd toen onze textiel-inkoper Maria Feast-Vine tussen neus en lippen door vermeldde dat meer dan 90% van alle katoenteelt in China, India en Amerika nu genetisch gemodificeerd (GG) is. En nadat ik met de wereldberoemde milieuactiviste en Indiase natuurkundige Vandana Shiva had gesproken wist ik dat het businessmodel voor GG-katoen boeren tot zelfmoord dreef; soms zelfs door het drinken van de pesticiden die hen zo veel financiële ellende bezorgden... Verschrikkelijk.

Een sprankje hoop

De hopeloze, vicieuze cirkel van zaadjes steriliseren en chemische afhankelijkheid betekende dat de boeren verplicht (en vastgeketend) waren aan de bedrijven die deze producten hadden ontwikkeld. Maria vertelde me toen dat ze tijdens een recente reis biologisch katoen had gezien dat, dankzij regenwaterirrigatie en grondbesparende methoden, aanzienlijk minder water gebruikte. Nogal een big deal wanneer je ziet dat het Aralmeer bijna is opgedroogd door irrigatie van de katoenteelt in Oezbekistan. Toen ze dat vertelde, zag ik een sprankje hoop.

Het is namelijk nogal makkelijk om jezelf gek te maken wanneer je je zorgen gaat maken over katoen.

Als cosmeticabedrijf zijn we er expert in geworden om de niet voor de hand liggende keuzes te maken. Maar door de introductie van onze Knot Wraps - herbruikbare cadeauverpakkingen, geïnspireerd op de Japanse kunst van het knopen, furoshiki - en onze tassen van biologisch katoen, zijn we een grote afnemer geworden van stoffen in het algemeen.

Van vintage sjaaltjes en doeken tot aan gerecyclede drinkflessen: we hebben een breed scala aan materialen om mee te werken. En ze zijn er allemaal om langer en duurzamer gebruik van materialen aan te moedigen, zoals dus ook met onze Knot Wraps. Het is een kunst om producten of cadeaus in een prachtig ontworpen doek te verpakken die je alsmaar opnieuw kunt gebruiken en waarmee je je ecologische voetafdruk verkleint. En dat niet alleen, het geeft ons ook de kans om samen te werken met allerlei sociale ondernemingen, zoals Arthouse Unlimited (voorheen Arthouse Meath), en hun kunstenaars die met complexe epilepsie en leerstoornissen de kans krijgen om hun creativiteit en talent met iedereen te delen.

En als we het weer over katoen hebben, kunnen we ook Zuid-India bezoeken. Hier maakt vrouwencoöperatie RE:WRAP onze inmens populaire Fighting Animal Testing-tassen waardoor vrouwen kunnen groeien binnen de lokale textielindustrie, eerlijke lonen worden betaald en lokale boeren die biologisch katoen telen worden gesteund.

Dus hoewel het een ongelooflijke prestatie is om katoen ver van onze aarde te laten groeien, kan ik het alleen maar vieren wanneer we hier katoen kunnen kweken op een manier die gemeenschappen ondersteunt en meer teruggeeft aan onze planeet; meer dan nu het geval is. Sterker nog, I’d be over the moon…

 

Photo credits: 

Main photo: Moon by Luc Viatourhttps://Lucnix.be/Creative Commons 
Shrinking Aral Sea by Nasa Earth Observatory  (Aral Sea: left 2014 and right 2000, 1960 extent black line)

 

15225687200_68893a7b77_o.jpg

Ik wist dat het businessmodel voor genetisch gemodificeerd katoen boeren tot zelfmoord dreef; soms zelfs door het drinken van de pesticiden die hen zo veel financiële ellende bezorgden…

Opmerkingen (0)
0 opmerkingen