Gratis verzending binnen Nederland bij bestellingen boven €55 | Langere levertijden - lees meer

IN DE HOOFDROL

Het platleggen van plannen

Met het internet binnen handbereik hebben we altijd toegang tot alles wat we nodig hebben: educatieve middelen, sociale netwerken en een plek om ons hart te luchten. Tenminste, dat is hoe de digitale wereld zou moeten werken. Het is zo vanzelfsprekend dat we onbeperkt toegang hebben tot informatie, het wereldwijde web heeft zelfs antwoord op vragen die we ons niet eens afvragen. Het internet maakt tegenwoordig zo'n groot deel uit van ons leven dat het platleggen ervan gelijk staat aan het platleggen van onze vrijheid.

Over de hele wereld zorgen overheden ervoor dat internetproviders de toegang tot het internet ontzeggen, vooral tot social media. Op deze manier houden de autoriteiten controle over de bevolking en wordt de hoeveelheid informatie die ze zenden en ontvangen beperkt. Het platleggen van het internet, oftewel de zogenaamde internet shuntdowns, vinden vaak plaats tijdens verkiezingen.  

Access Now is een goed doel dat zich inzet voor digitale (mensen)rechten. Zij hebben tussen januari 2015 en september 2016 maar liefst 33 landen geregistreerd waar internet shutdowns plaatsvonden, waaronder Turkije, Zambia en Vietnam - zoals te zien is op de kaart hieronder. 

In feburari 2015 werden in Uganda alle social meda geblokkeerd op de dag van de presidentsverkiezingen. Telecombedrijf MTN Uganda kondigde op Twitter aan: "De UCC (Uganda Communications Commission) heeft ons opgedragen om toegang tot alle 'Social Media & Mobile Money-services' te ontzeggen om de openbare orde en veiligheid te waarborgen." President Museveni vertelde journalisten later hierover dat de netwerken werden platgelegd zodat de gebruikers ervan geen 'leugens' te horen kregen. Het is problematisch dat op de dag van de democratische (!) presidentsverkiezingen, de vrijheid van meningsuiting door social media-censuur wordt beperkt. Veel inwoners kwamen in actie door een VPN (Virtual Private Network) aan te maken om zo de social media-blokkade te omzeilen. #UgandaDecides werd vervolgens snel trending in het land.

Vanaf november 2015 is in Brazilië de toegang tot berichtenservice Whatsapp al drie keer stilgelegd. Whatsapp wordt hier als primaire bron voor communicatie gebruikt, zowel privé als zakelijk. Bedrijven, leraren en zelfs artsen maken gebruik van de app om met hun klanten en cliënten te communiceren. Meer dan 100 miljoen gebruikers werden getroffen door deze shutdowns die varieerden van 12 tot 48 uur. Letícia Sanchez van Lush Brazil: "Voor ons is communicatie door middel van Whatsapp heel normaal. We werden nu enorm beperkt in onze manier van communiceren. En dan heb ik het nog niet eens over het gevoel dat je gecontroleerd en gecensureerd wordt zonder duidelijke redenen."

In eerste instantie werd er geen reden gegeven voor de shutdowns, maar na een paar uur kwam er een openbare verklaring van het Hof van Justitie. Zij meldden dat dit een maatregel was van de staatspolitie omdat Whatsapp haar gebruikersgegevens niet aan de overheid wilde overhandigen. Letícia legt uit: "Het Hof van Justitie wilde Facebook (eigenaar van Whatsapp) verplichten om hen toegang te geven tot privé-informatie en de chatgeschiedenis van een aantal mensen dat onderzocht werd voor bepaalde misdrijven. Whatsapp was het hier uiteraard niet mee eens. Bovendien verklaarden zij dat ze zelf ook geen toegang tot de chatgeschiedenis hebben, omdat alle chats worden gecodeerd."

Het platleggen van de toegang tot één berichtendienst lijkt misschien niet zo'n ramp, maar Whatsapp speelt een gigantische rol in de communicatie binnen heel Brazilië. Letícia zegt: "Ik was vooral boos en nogal in shock. Voor mij zijn alle vormen van digitale communicatie de sleutel voor onze vrijheid en ons sociale leven."

Het beperken van internettoegang heeft niet alleen impact op de vrijheid van meningsuiting of op het vrij kunnen uitwisselen van ideeën. De economie wordt ook getroffen en deze shutdowns kunnen vooral tijdens noodsitaties gevaarlijk zijn. Hulpdiensten kunnen cruciale informatie niet delen, familieleden kunnen niet met elkaar in contact komen en journalisten hebben geen toegang tot welke informatie dan ook.

In juli 2016 werd er grotendeels via social media actie ondernomen om 'Zimbabwe af te sluiten'. Inwoners werden gevraagd om thuis te blijven tijdens de dag dat er geweldloos werd geprotesteerd tegen de regering van Robert Mugabe en de corruptie en armoede die door hen heerst. Potraz, hét post- en telecombedrijf van Zimbabwe, plaatste een waarschuwing over social media-gebruik. Hierin stond dat "iedereen die content creëert op, informatie deelt via of misbruik maakt van social media beschouwd zou worden als crimineel met passende gevolgen: hun internet wordt afgesloten en zij moeten voor de rechtbank verschijnen." Deze bedreiging was duidelijk een maatregel om de vrijheid van meningsuiting te beperken en een poging om het protest te verstoren.

De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties heeft onlangs een motie aangenomen waarin staat dat mensen zowel online als offline dezelfde rechten zouden moeten hebben, zoals de vrijheid van meningsuiting en het kunnen kiezen van verschillende media. Het veroordelen van landen die internet blokkeren of beperken is een kleine zegeviering voor de vrijheid van meningsuiting. Bovendien blijkt hieruit dat de VN internet blackouts serieus neemt. Maar zullen wereldleiders hier zich iets van aantrekken als deze motie geen grote, juridische consequenties met zich meedraagt?   

Deji Bryce Olukotun, Senior Global Advocacy Manager bij Access Now, zegt: "De VN is de belangrijkste instelling ter wereld waarin elk land iets te zeggen heeft. De VN kan wereldwijde normen stellen, ze kunnen in wezen aan mensen vertellen waarmee de internationale gemeenschap heeft ingestemd. De motie is niet bindend als internationaal verdrag, maar het heeft de wereldleiders wel aan het denken gezet."

De VN neemt internet shutdowns serieus, niet in de laatste plaats omdat het vaak een teken is van andere mensenrechtenschendingen. 

Deji zegt: "De aandacht ligt op de vreselijke gevolgen die internet shutdowns wereldwijd met zich meebrengen. Het is aan ons om dit verhaal de wereld in te brengen zodat overheden stoppen met deze storingen."

Wij vinden dat als mensen het zwijgen wordt opgelegd, het tijd is om ons uit te spreken. Of het nu bij ons om de hoek gebeurt of aan de andere kant van de wereld: onze boodschap aan wereldleiders is dat internet shutdowns onacceptabel zijn. Waar dan ook. 

World map of internet shutdowns
Opmerkingen (0)
0 opmerkingen