Gratis verzending binnen Nederland bij bestellingen boven €55 | Langere levertijden - lees meer

IN DE HOOFDROL

Hoe klimaatverandering níét moet worden aangepakt

Overheden beloven wellicht allerlei mooie dingen, maar er is één ding dat telt: actie. Dat maakt het verschil. Toch worden volgens Lush Times-columnist Miles King echt harde maatregelen niet getroffen.

Klimaatverandering is veel in het nieuws. Van 3 tot 14 december 2018 kwamen politici, vertegenwoordigers van ngo’s, wetenschappers en bedrijfsleiders in Polen bij elkaar voor de 24ste Klimaatconferentie (COP), in het kader van het Klimaatverdrag. De aanwezige partijen praatten over ambitieuze plannen tegen de uitstoot van schadelijke stoffen en wat we moeten doen aan de gevolgen van de al aanwezige broeikasgassen in onze atmosfeer.

De COP probeert zo tot concrete afspraken te komen zodat het Akkoord van Parijs in 2015 nagekomen kan worden. Maar de Verenigde Staten hebben aangekondigd zich uit het klimaatakkoord terug te trekken. En waarschijnlijk zal Brazilië onder de nieuwe president en klimaatscepticus Jair Bolsonaro volgen.

Toch zijn er lichtpuntjes. Twee dagen nadat president Trump zich na een extreem koude weersvoorspelling op Twitter hardop afvroeg: “Wat is er toch gebeurd met de opwarming van de aarde?”, bracht zijn eigen regering een klimaatrapport uit dat rechtstreeks tegen hem ingaat. Hierin wordt namelijk beschreven hoe groot de gevolgen van klimaatverandering voor de VS zullen zijn. Het rapport werd tot het Thanksgiving-weekeinde uitgesteld, mogelijk zodat het minder zou worden opgemerkt. Zonder succes. In keiharde taal delen de auteurs hun bevindingen, ervan uitgaande dat de president het toch niet zal lezen:

“Waarnemingen van over de hele wereld tonen significant, duidelijk en overtuigend bewijs dat de wereldwijde gemiddelde temperatuur veel hoger is en sneller stijgt dan de moderne beschaving heeft ervaren, met wijdverspreide en grotere gevolgen (…). De opwarmingstrend van de afgelopen eeuw kan alleen worden verklaard door de effecten die menselijke activiteiten, met name de uitstoot van broeikasgassen, hebben gehad op het klimaat.”

Onvoorbereid

Het Met Office (het nationaal weerkundig instituut van het Verenigd Koninkrijk, red.) publiceerde in november 2018 zijn verwachtingen over de invloed van klimaatverandering in het VK. In 2070 kan het in de zomer meer dan 5°C warmer zijn dan nu (ter vergelijking: de hoge temperaturen van afgelopen zomer waren maar 1,5°C meer dan gemiddeld). Dit voorspelt niet veel goeds voor onze gewassen en het vee. Tegelijkertijd zal de zeespiegel met 1 meter stijgen, waardoor de Britse kustlijn er totaal anders uit zal zien. Miljoenen mensen zullen moeten verhuizen. Hogere temperaturen en veranderende neerslagpatronen hebben ook invloed op de menselijke gezondheid – eigenlijk is dit nu al aan de gang, zo staat in dit rapport. Parlementsleden uitten eerder al kritiek op de Britse regering omdat ze totaal niet voorbereid was op de hitte van afgelopen zomer. Volgens hen raakt 1 op de 5 huishoudens tijdens hittegolven ernstig oververhit. Stel je voor hoe dat is als de gemiddelde temperatuur in de zomer straks met vijf graden is gestegen.

Het was goed om te zien dat minister van Milieu Michael Gove tijdens de presentatie van het rapport van het Met Office een toespraak hield. Hij is duidelijk overtuigd van de gevaren van klimaatverandering. Iets wat een van zijn voorgangers, Owen Paterson, waarschijnlijk niet was. Hij was namelijk verantwoordelijk voor grove bezuinigingen bij het Britse Milieuagentschap toen hij het Department for Environment, Food and Rural Affairs (DEFRA) leidde. En kort nadat Paterson daar werd ontslagen, sprak hij voor een groep lobbyisten voor klimaatontkenners. Maar ook met Gove als minister is de inzet van de regering om klimaatverandering aan te pakken minimaal te noemen.

Parlementslid en voorzitter van de milieucommissie Mary Creagh zei eerder al dat de intenties en het beleid van de Britse regering niet overeenkomen. Zo steunt de regering de winning van fossiele brandstoffen in het noordpoolgebied: het snelst opwarmende deel op aarde. Waarom blijft de regering hiermee doorgaan?

Tegelijkertijd houdt de landbouwsector (met name de rundvee- en schapenhouderij) vol dat rood vlees geen invloed heeft op de klimaatverandering. Daar valt veel tegenin te brengen. Zo stoten koeien door het boeren veel methaan uit: een broeikasgas dat tijdelijk (10 tot 20 jaar) in de atmosfeer blijft hangen, maar 24 keer zo sterk is als CO2.

Op de lange termijn lost methaan weliswaar op, maar er is nu actie nodig – op de korte termijn. Alleen dan kunnen we een klimaatramp voorkomen. Het is zinloos te zeggen dat het methaan van vandaag er over 20 jaar niet meer is: tegen die tijd is het te laat. De CO2-afdruk van de veehouderij komt namelijk niet alleen door de boeren van koeien. Vee produceert mest en bij de afbraak daarvan komen CO2, methaan en ammoniak vrij. Bij het afbreken van ammoniak komt ook nog eens distikstofoxide (lachgas) vrij: een sterker broeikasgas dan methaan. Lachgas is tot 300 keer zo krachtig als CO2 en blijft nog langer in de atmosfeer hangen.

Biogas: een farce

Door zulke akelige toekomstbeelden komen allerlei klimaatprofeten naar voren met een niet altijd eerlijk verhaal. Zo beweren zij dat een fossiele brandstof als ‘natuurlijk’ gas kan worden vervangen door biogas, dat ontstaat na vergisting van mest. Eerder schreef ik over de verspilde subsidies voor het verbouwen van maïs ten behoeve van de productie van biogas. Sommige analisten menen dat de hele biogasindustrie een schijnvertoning is: de fossiele brandstofindustrie kan namelijk gewoon blijven voortbestaan. Biogas moet immers via het huidige gasnet worden getransporteerd.

Recent onderzoek in Noord-Ierland legde nog iets verontrustends bloot: kleine boeren hebben hun land beschikbaar gesteld aan grote vergistingsfabrieken. Deze ontvangen dan enorme hoeveelheden mest, afkomstig van een almaar groeiende vee-industrie. De vergistingsfabrieken strijken flinke subsidies op die niet naar de boeren gaan, maar naar grote landbouwbedrijven of Londense investeerders. Dit is een duidelijk voorbeeld van verspilde subsidies.

Terugvechten

Lokale activisten komen in opstand, zoals deze groep die campagne voert tegen de komst van een grote varkenshouderij. In Noord-Ierland zorgen varkens namelijk voor evenveel afval als zes keer de gehele bevolking doet. Het biogas dat hieruit ontstaat is ook niet groen: de varkens worden namelijk gevoerd met sojabonen uit Brazilië of Argentinië, geteeld op land waar voorheen CO2 werd opgeslagen.

Subsidies kunnen wel degelijk in ons voordeel werken: we kijken eerder naar andere mogelijkheden en oplossingen. Denk hierbij aan de subsidies op zonnepanelen op woningen en kantoren: hierdoor is een duurzame elektriciteitsbron ontstaan. Dit geldt ook voor de komst van windmolenparken. Maar om de een of andere reden zijn in het VK de subsidies op zonnepanelen ingetrokken en wordt de bouw van windmolenparken op zee ontmoedigd. Gek, want op een goede, winderige dag zorgen windmolens voor meer dan een kwart van de elektriciteit in het hele land. Met meer windmolenparken kan deze bijdrage nog hoger zijn. En zonnepanelen kunnen op elk dak worden geplaatst. Toch gaat overheidsgeld nu richting de verkeerde soort energie, afkomstig van landbouwbedrijven en ondernemers die makkelijk geld willen verdienen.

Wanneer krijgen we eindelijk politici die beseffen hoe nijpend de situatie is en echt actie ondernemen? Of laat men het nog steeds over aan de actievoerders?

 

Miles King is ecoloog, oprichter van de stichting People Need Nature en vaste columnist voor Lush Times. Dit zijn zijn eigen opvattingen. Volg hem op Twitter via @MilesKing10.

Foto: Agustín Ruiz / Creative Commons

Er is nu actie nodig. Alleen dan kunnen we een klimaatramp voorkomen

Opmerkingen (0)
0 opmerkingen