Gratis verzending binnen Nederland bij bestellingen boven €55 | Langere levertijden - lees meer

IN DE HOOFDROL

Kinderarbeid en milieuschade: het ware verhaal achter smartphones

Het aantal mensen met een smartphone is enorm: naar schatting heeft 95% van de Amerikanen een mobiele telefoon. Maar bij snelle technologische groei kan de ethische kant achterblijven. Aan onze telefoons hangen verhalen van mensenrechtenschendingen en milieuschade. Hoe kunnen we dit veranderen?

Het ware verhaal achter mobiele telefoons

Achter de smartphone met zijn berichtjes, social media en apps gaat een donker en verontrustend verhaal schuil. Het speelt zich af in mijnen over de hele wereld. Mineralen en andere hulpbronnen uit conflictgebieden gaan gepaard met gevaarlijke arbeidsomstandigheden, kinderarbeid en milieuschade. In Congo wordt het metaalerts coltan gedolven voor kleine condensatoren in mobiele telefoons. Volgens het Global Policy Forum worden met de opbrengsten milities gefinancierd. De illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen staat in verband met de grote conflicten in deze regio en is veroordeeld door de VN. Verderop in Indonesië worden regenwouden gekapt voor het winnen van tin, waar veel kinderarbeid voorkomt.

Nadat de mineralen zijn gewonnen volgt het productieproces. Volgens de Wall Street Journal worden hierbij allerlei rechten geschonden: werknemers krijgen bij bedrijven als Foxconn slecht betaald, werken in onveilige omstandigheden, maken lange (over)uren, hebben weinig tot geen vrijheid van meningsuiting en moeten onredelijke productiedoelen behalen.

Uiteindelijk wordt het eindproduct – de smartphone – gekocht, gebruikt en vervolgens afgedankt wanneer de nieuwste versie uitkomt. Waar gaat de technologie naartoe? Mogelijk is het een e-waste site als Agbogbloshie in Ghana. Lokale bewoners halen er kostbare metalen uit apparaten, vaak door andere materialen weg te branden. Hierbij komen giftige dampen vrij: een groot gezondheidsrisico voor de mensen die er wonen.

Er zijn nog meer manieren waarop de productie van mobiele telefoons mens en milieu schaadt. Deze inleiding is slechts een voorbeeld.

Gelukkig zijn er manieren om zo min mogelijk schade te veroorzaken. Niet alle fabrieken schenden mensenrechten en er is niet overal sprake van kinderarbeid bij het winnen van mineralen. Er zijn alternatieve, ethisch verantwoorde oplossingen en organisaties die zich hiervoor inzetten.

Bedrijven die vechten voor verandering

Fairphone

Het Nederlandse Fairphone doet dingen net een beetje anders. Dit bedrijf maakt smartphones waarbij het streeft naar positieve gevolgen op zowel sociaal gebied als voor het milieu.

Deze smartphones gaan lang mee, waardoor er sprake is van minder verspilling en minder vraag naar natuurlijke hulpbronnen. Het ontwerp van de Fairphone 2 is zo gemaakt dat wanneer het scherm barst of de camera niet meer werkt, je dat deel eenvoudig zelf kunt vervangen. Zo hoef je niet meteen een nieuwe telefoon te kopen. Het draait bij Fairphone allemaal om hergebruik en recycling.

Daarnaast koopt Fairphone alleen mineralen in bij mijnen die conflictvrij zijn. Maar volgens community manager Douwe Schmidt is dit een lastig proces. Volgens hem heeft elk mineraal een apart ethisch inkoopbeleid nodig.

Het bedrijf let bij zijn leveranciers ook op de arbeidsomstandigheden van de werknemers. Fairphone werkt daarnaast samen met fabrikanten, onafhankelijke organisaties en mensenrechtendeskundigen voor betere voorwaarden.

In december 2015 was er vertraging bij Hi-P, de fabriek waar de telefoons van Fairphone worden gemaakt. Met Kerst vlak voor de deur stond het bedrijf voor een keus: meer eisen van werknemers om de productie te vergroten of niet? Fairphone koos voor het laatste en vroeg klanten om hun begrip. Die sloten zich massaal aan bij de keus van het bedrijf.

Bedrijven als Fairphone zouden volgens Douwe geen uitzondering moeten zijn: “Eigenlijk moeten we labels plakken op dingen die níét milieuvriendelijk zijn. Zo kunnen we pas echt iets veranderen.”

The Restart Project

We stappen met z’n allen snel over naar een nieuwer model smartphone. Wat als we dat niet meer doen en kiezen om ons geld te steken in het repareren van wat we al hebben?

De missie van het Londense The Restart Project is duidelijk: leer mensen hoe ze hardware moeten repareren en verleng zo de duur van smartphones en andere apparaten.

Tijdens speciale evenementen helpen vrijwilligers mensen hun eigen gadgets te repareren. The Restart Project gaat ook langs middelbare scholen waar kinderen tijdens een programma van tien weken onmisbare vaardigheden leren.

Op deze manier komen minder telefoons terecht op vuilnisbelten en e-waste sites en hoeven er minder apparaten te worden gemaakt. Zo ontstaat er ook minder vraag naar mineralen.

Een duurzame telefoon moet nieuwe software kunnen blijven ondersteunen. Als dit niet zo is, moeten consumenten druk uitoefenen op bedrijven, zodat smartphones langer mee kunnen gaan.

Closing the Loop

Soms is een smartphone echt niet meer te herstellen: tijd om ’m te recyclen.

Maak kennis met Closing the Loop: volgens dit Nederlandse bedrijf zijn door een circulair recyclesysteem 1,9 miljoen telefoons niet op de stort terechtgekomen. De missie: recycle oude telefoons op een veilige, verantwoorde manier en gebruik de materialen opnieuw.

Directeur Joost de Kluijver zag bij een bezoek in Afrika zelf hoe een oude telefoon een gevaar is voor mens en milieu. “Om deze reden wil ik de telecom de eerste afvalvrije industrie ter wereld maken.”

Closing the Loop werkt samen met ondernemers in Afrika en Azië: zo ontstaan lokale inzamelpunten die mobiele telefoons verzamelen voor recycling. De oude telefoons worden in Europa op de juiste manier gerecycled.

“Voor elke tweedehands telefoon die naar opkomende markten in Azië of Afrika gaat, zamelen wij lokaal oude telefoons in, zodat deze niet op de vuilnisbelt terechtkomen,” vertelt Joost. “Op die manier zorgen we dat tweedehands telefoons niet voor méér e-waste zorgen.”

Kleine bedrijven en particulieren krijgen voor hun elektronisch afval betaald. Volgens Closing the Loop hebben meer dan 2000 mensen van het project geprofiteerd.

Joost wil duurzaamheid aanmoedigen, zodat het aantrekkelijk is voor mensen om producten langer te gebruiken. Dit zal leiden tot minder afval, minder vervuiling en betere leefomstandigheden.

Volgens hem zal dit project bij succes bewijzen dat een afvalvrije industrie mogelijk is. “Zo kunnen we andere industrieën overtuigen en samen werken aan een afvalvrije wereld.” Maar hij geeft toe: er is nog een lange weg te gaan voor telefoons echt circulair zijn.

Opnieuw verbinden

Onze smartphones volgen ons overal. We vertrouwen ze onze persoonlijke gegevens toe, maken er foto’s mee en gebruiken ze om met onze dierbaren te praten. We brengen uren door met deze apparaten. Maar weinigen zullen hun telefoon dan ook willen opgeven. Toch is het duidelijk dat we kritisch naar onszelf moeten kijken en meer moeten nadenken over de gevolgen van onze afgedankte spullen voor de planeet.

Hoewel een smartphone als de Fairphone een goede ethische keuze lijkt, is het volgens Douwe heel simpel: de beste telefoon is het toestel dat je al hebt. De mineralen erin zijn al gewonnen en zolang je hem nog gebruikt, bevindt hij zich niet op een e-waste site of op een vuilnisbelt.

Het ontstaan van je huidige smartphone is misschien niet ethisch geweest, maar het is beter om er zo lang mogelijk gebruik van te maken, in plaats van ’m meteen in te ruilen voor iets nieuws. Als je telefoon uiteindelijk niet meer te herstellen is, kun je een ethisch verantwoorde telefoon overwegen.

Uiteindelijk ligt de kracht namelijk bij de consument: wij kunnen het verschil maken. Als we samen de technologische consumptie verlagen en druk uitoefenen op bedrijven, kunnen we een ethische toekomst voor smartphones opbouwen.

 

Lees alle Lush nieuwtjes in onze nieuwsbrief! Geef je nu op en mis niets!

De beste telefoon is het toestel dat je al hebt. De mineralen erin zijn al gewonnen en zolang je hem nog gebruikt, bevindt hij zich niet op een e-waste site of op een vuilnisbelt.

Opmerkingen (0)
0 opmerkingen