IN DE HOOFDROL

Ontmoet de gevluchte rozenplukkers uit Syrië

In Turkije vindt de jaarlijkse rozenoogst plaats. Veel Syrische vluchtelingen werken er als rozenplukker. Hoe zijn zij hier terechtgekomen? Hoe ziet hun leven er in Turkije uit? En wat lieten ze achter in Syrië? Lush’ Katie Dancey-Downs bezocht en sprak met een aantal vluchtelingen.

Maya

Het is een hete ochtend in mei in Isparta, Turkije – het land van de rozen. Samen met een rozenplukker zit ik gehurkt achter een struik. Ze is een Syrische vluchteling die even pauze neemt van haar werk om met me te praten. Maya (niet haar echte naam) wil anoniem blijven, net als iedereen die ik spreek.

Maya woont al iets meer dan twee jaar in Turkije en doet verschillende klusjes op het platteland om wat geld te verdienen. Op dit moment is het Ramadan. Dit betekent dat de werkers tijdens de vastenperiode ook geen water mogen drinken. Niet gemakkelijk, met die hitte.

“We hebben hier een goed inkomen,” vertelt Maya. “Maar mijn ouders zijn nog steeds in Syrië. Zou jij die niet enorm missen?”

Waar we het ook over hebben, Maya denkt altijd aan Syrië. Het is verbonden met al het andere in haar leven.

Is ze hier gelukkig, vraag ik. Ze vertelt dat de mensen aardig zijn, maar na een kleine stilte zegt ze: “Het is verplicht geluk.”

Dit hoor ik veel in de week dat ik met de Syrische rozenplukkers praat. Turkije is een goede omgeving voor ze, maar hun hart ligt in Syrië. Daar is hun thuis. Het liefst keren ze terug, maar alleen naar een Syrië zonder oorlog en geweld. Nu teruggaan is geen optie.

Maya: “Natuurlijk houden we van ons land. Maar hoe kunnen we er leven? Er is geen werk, alleen maar oorlog.”

Samen met haar man, zwager en dochter (nu 13) vertelt ze hoe het eraan toeging op de dag dat ze vluchtten. “Het regende kogels, letterlijk. Het scheelde niet veel of mijn dochter was er niet meer.”

Maya staat op en gaat verder met plukken. Terwijl vlinders en bijen rond haar handen dansen, plukt ze de roze rozen. Elke knop die in haar tas gaat, wordt gewogen. Op basis van het gewicht verdient Maya haar inkomen waarmee ze haar gezin kan onderhouden.

De rozen die ze plukt zijn rosa damascena, een soort die vermoedelijk zijn oorsprong vindt in de Syrische stad Damascus. Ooit maakten deze bloemen dezelfde reis als Maya naar Turkije. Het bloemenveld waar ze nu werkt, lijkt op haar eigen stuk grond in Syrië, waar ze haar geiten hield.

Via haar nichten die in een vorig seizoen in Isparta hetzelfde werk hadden gedaan hoorde ze over het rozenplukken. De sfeer is gemoedelijk; Maya en haar familie maken grapjes en praten over van alles en nog wat. Maar uiteindelijk gaat het puur en alleen om de kost verdienen.

Maya kijkt rond, glimlacht en zegt: “Niemand begrijpt wat één roos voor ons betekent.”

Sayid

Ik loop met een andere rozenplukker mee naar een kamp vlak bij het bloemenveld. “Is dit je thuis?” vraag ik.

“Nee, dat is in Syrië,” antwoordt hij.

De Turkse eigenaar van het bedrijf heeft het kamp beschikbaar gesteld, voor de gehele oogstperiode. De plukkers worden ook voorzien van brandhout en water. Accommodaties bestaan uit tenten en betonnen gebouwtjes. Buiten spelen kinderen, die in het Arabisch met elkaar praten.

“Sayid” biedt me een zitplaats aan op het tapijt op de grond. Al snel brengt zijn vrouw ons thee. Voordat ik een vraag kan stellen, vertelt Sayid zijn verhaal.

“We vluchtten uit Syrië vanwege IS,” zegt hij. Wat hij vervolgens vertelt is angstaanjagend.

Op een middag waren Sayids vrouw en zoon op weg om medicijnen te kopen. Ze werden door een aantal mannen van de straat geplukt. Het waren leden van IS.

“We willen dat je dit ziet,” zeiden ze. Moeder en kind beefden van angst.

Ze werden bij een klein groepje gezet. Een soldaat, een jongen van niet meer dan 18 jaar oud, werd naar voren gesleept. De groep moest toekijken hoe hij door IS werd onthoofd.

Daarna zijn ze meteen weggerend.

Eenmaal thuis zei Sayids vrouw: “We gaan, we blijven geen seconde langer in dit huis.”

Sayid vertelt het gruwelijke verhaal in het bijzijn van zijn familie. Het is iets wat je niet zou bespreken als er kinderen bij zijn, maar zij hebben hetzelfde meegemaakt. Dit is ook hun verhaal. Sayid wil me alles vertellen, zodat ik het door kan geven. Hij wil dat mensen weten hoe het is in Syrië en hoe het is om je huis te verlaten.

“Wanneer je zoiets ziet… Waarom zou je dan nog blijven? We waren zo bang dat we niet meer konden slapen. We zijn meteen naar de grens gegaan.”

Midden in de nacht werd het gezin over de grens naar Turkije gesmokkeld. Ze lieten alles achter.

Voor Sayid is dit het tweede oogstseizoen. Eerder werkte hij in broeierige kassen in Antalya, een paar uur verderop.

“Toen ik deze prachtige natuur zag en al die rozen, was ik zo blij. Nog blijer werd ik toen ik mijn mooie vrouw aankeek. We zijn getrouwd uit pure liefde,” zegt Sayid.

Het is duidelijk hoeveel hij van haar houdt. Sayids vrouw is in Turkije geopereerd om een tumor te verwijderen. Hij gelooft dat haar gezondheid verslechterde na de schokkende gebeurtenis in Syrië. Het enige wat hij nu wil, is dat zijn vrouw weer beter wordt.

Dit tweede jaar als rozenplukker is zwaarder voor Sayid. Er zijn nog meer vluchtelingen in Isparta bijgekomen, allemaal op zoek naar werk. Ze krijgen hetzelfde betaald als Turkse werknemers, maar hoewel er meer plukkers zijn, blijft het aantal rozen hetzelfde. Omdat mensen betaald krijgen op basis van het gewicht van de geplukte rozen, betekent dit dat er onder meer mensen meer geld moet worden verdeeld.

De eigenaar van het bedrijf, Hasan, stond voor een lastige keuze: geeft hij meer vluchtelingen de kans geld te verdienen, wetende dat ze minder krijgen, of moet hij minder mensen aannemen en dus vluchtelingen wegsturen. Hij koos ervoor meer mensen werk te geven.

Sayid houdt van Turkije en voelt zich er welkom. Maar zijn grootste wens is teruggaan naar Syrië, zijn thuis.

Dalia

Ik loop naar een ander gebouw, bestaande uit een paar kleine kamers die zijn versierd met tapijten en gordijnen. “Dalia” laat haar woonkamer en slaapkamer zien. Haar man en zijn andere vrouw werken in de rozenvelden, terwijl Dalia thuis voor de vier jonge kinderen zorgt, het huishouden doet en eten maakt. Dit is hun eerste seizoen, maar de familie heeft eerder katoen, tomaten en paprika’s geplukt. Over een paar dagen gaan ze over op kersen.

Dit is de eerste keer tijdens hun vijfjarig verblijf in Turkije dat ze niet in een tent hoeven te slapen. De familie mag het hele oogstseizoen in het huis blijven.

De kinderen spelen elke dag buiten en wachten tot hun vader thuiskomt. Stiekem hopen ze dat hij iets lekkers meeneemt, een zak chips bijvoorbeeld. Maar het blijst worden ze van lolly’s, het liefst die met aardbeiensmaak.

Het gezin had in Syrië een eigen stuk grond waar katoen en tarwe op werd verbouwd. “We hadden een heel mooi leven,” vertelt Dalia, terwijl ze glimlacht bij de warme herinnering.

Maar op de dag dat ze rijen lijken langs de weg zag liggen, wist ze dat haar leven en dat van haar familie in gevaar was. Ze besloten te vertrekken en sloten zich aan bij een grotere groep. ’s Nachts trokken ze door de bergen, zodat ze niet werden gezien. Dalia was op dat moment zwanger. Dat kindje zit nu bij ons en luistert naar haar verhaal.

“We hoeven hier niet meer te zien hoe mensen omkomen,” zegt ze. Ze voelt zich veilig in Turkije en wil er graag blijven. Voor haar voelt het als thuis.

Maar het leven is er niet eenvoudig. Niemand heeft haar de Turkse systemen uitgelegd en ze spreekt de taal niet. Omdat de familie telkens naar een andere plek verhuist, is het ook lastig een school te vinden voor de kinderen.

Het oogstseizoen is bijna voorbij, maar veel werknemers krijgen hierna ander werk: zij zullen onkruid wieden of ergens anders fruit plukken.

Eigenaar Hasan is niet verplicht vluchtelingen in dienst te nemen. Het is waarschijnlijk ook gemakkelijker alleen Turkse plukkers aan te nemen (hij heeft ook lokale bewoners in dienst). Maar hij zegt: “We proberen hier niets bijzonders te doen. We behandelen ze alsof ze uit Turkije komen. Ze zijn ook onze broers en zussen.”

In Turkije mogen Syrische vluchtelingen werken. Dit recht hebben ze niet overal, verre van. Van de mensen die ik spreek is duidelijk dat ze er het beste van maken, om voor zichzelf en hun gezin te kunnen zorgen. Maar hun gedachten zijn en blijven altijd bij Syrië.

 

Lees alle Lush-nieuwtjes in onze nieuwsbrief! Geef je nu op en mis niets!

LUSH rozenolie en roos absolue | ingrediënt verhalen

Opmerkingen (0)
0 opmerkingen
Vergelijkbare inhoud (4)

Vergelijkbare producten

4 producten
Rose Jam shower gel
Showergel
Dat verdient een bloemetje
€9,50
100g
Vers gezichtsmasker
Verwen je gezicht met pure perfectie
€11,50
75g
Imogen Rose
Parfum
Speels, bloemig en onschuldig
€49,00
30ml
Bubbleroon
Een boeketje in je bad
€6,50
per stuk